Download in PDF



ACHIEVEMENT REPORT 

IRRIGATION & WATER RESOURCES DEPARTMENT

(Planning Section)

 

  1. Surface Minor Irrigation Schemes:

 

                 Mizoram ah hian irrigation hmalakna hi kum 1986-87 atang khan bul tan alo ni tawh a, tun dinhmun ah Mizoramah hian irrigation projects 497 thawh zawh tawh niin hei hian buh/thlaichinna ram 20,788 hactare a chawm a ni. MIRSAC in a chhinchhiah dan in Mizoram ah hian leilet siam theih na (WRC potential area) 74,644 Ha awm anga ngaih a ni a, heta tanga chhut chuan 27.85% chauh department hmalakna hian ala huam a ni.

                 Heng project te hi Sorkar Laipui scheme kalpui mek – Pradhan Mantri Krishi Sinchayee Yojana-Har Khet Ko Pani (PMKSY-HKKP) leh NABARD- Rural Infrastructure Development Fund (RIDF) hmang te a thawh a ni. 

                        PMKSY-Har Khet Ko Pani scheme hnuaiah project 45 thawh a ni a, heng zingah hian project 30 te chu thawh zawh tawh a ni a. Heng project te hian ram 2065 Ha a zau a chawm anga, chhungkaw 1222 in an chhawr dawn a ni. Kum 2025-26 chhungin Central Assistance ah Rs. 885.26 lakh leh State Matching Share Rs. 98.36 lakh dawn a ni. 

                        NABARD RIDF Loan hnuaiah Minor Irrigation Project 4 thawh zawh niin, project thawh mek 3 awm. Heng project te hian ram 360 Ha a zau a chawm anga, chhungkaw 211 in an chhawr dawn a ni.

                        Kum 2025-26 chhungin NABARD hnuaiah project thar 4 thawhna turin Rs. 705.81 lakh approved tawh a ni bawk. Heng project te hian ram 178 Ha a zau a chawm anga, chhungkaw 115 in an chhawr dawn a ni.

 

  1. Ground Water Irrigation Schemes:

                        PMKSY-Har Khet Ko Pani scheme hnuaiah thlai chawm nan lei hnuai tui (ground water) hmang tangkaiin Ground Water Irrigation Project 13 thawh zawh tawh a ni a. Heng project ah hian Drill Rig hmanga lei verh niin, leihnuai tui chu Solar Pump leh Electric Pump hmanga lak chhuah a ni. Thlai chawm nan tuihna leh tui lak tur awm that lohna hmun tam tak ah loneitu ten an chhawr tangkai em em a ni.

                        NABARD RIDF Loan hnuaiah project hmun 4 ah kalpui niin, tubewell 75 verh ani a, solar pump hmanga tui lakchhuah niin thlai chawm nan tangkai taka hman a ni.

 

  1.  PM KUSUM (Pradhan Mantri Kisan Urja Suraksha evam Utthan Mahabhiyan):

                        Ministry of New and Renewable Energy (MNRE) hnuaia PM KUSUM: Component-B ah hian lo neitu te tan Solar Panel leh pump, subsidy a pek tura ruahmanna kal pui mek a ni a.  He scheme hnuaiah hian solar pump hi a man zat atanga hetiang hian in tum sem tur a ni - 50% Central Sorkar, 30% State Sorkar leh 20% Loneitu.

                        Mizoram hian unit 1,700 atan State Share tur Cheng Vbc 9.79 (State sum atanga hmuh Cheng Nuai 79.95 leh NABARD loan atangin Cheng Vbc 8.99) kan nei tawh a. Financial year 2024-25 khan Central Assistance atan Cheng Vbc 2.57 (Rs. 257.00 lakh) hmuh a ni. Hna chak zawka kalpui anih theih nan vendor pathum nen thawhho a ni a, tun dinhmun ah hian unit 592 install zawh tawh a ni.

 

  1.  MCAD (Modernization of Command Area Development):

                        Kum 2025-26 chhung khan Sawrkar Laipui chuan PMKSY scheme hnuaiah sub-scheme thar MCAD (Modernization of Command Area Development) a duang a, he scheme hnuaiah hian hmalakna hmahruai (pilot project) atan Champhai Sub-Valley MCAD Cluster thlan niin Ministry of Jal Shakti in a hawng tawh ani. Command area lo thawh tawhna hmunah Pressurized Irrigation hmangin Pressurized Piped Irrigation Command a thlak tum a ni. Detailed Designed Report hi he project atan hian siam mek niin ruahman ang chuan ₹6.35 Crores a thawh theih beisei niin a Cultivation Command Area hi 320 hectares ani. He project hi leilet/lo neitu chhungkaw 241 in an chhawr dawn a ni.

  1. Tuidai Multipurpose Project:

Tuidai Multipurpose Project, Mamit chu NABARD RIDF-XXIX hnuaiah thawh mek niin, a project cost chu Rs. 2940.30 lakh a ni. He project hian cultivable command area 420 Ha a chawm thei anga, chhungkaw 70 in an chhawr dawn a ni. He project in a tum ber chu thlai chawmna atan leh Mamit khua in an hman tur tui khawl a ni. 

Tuikhuahna hmun tur ah soil investigation leh core drilling te Department of Civil Engineering, Mizoram University in an ti zo tawh a. Tuikhuahna hmun tur panna kawng pawh lain zawh tawh a ni. 

  1. Repair & Restoration of Completed MI Projects:

           May, 2024 a Mizoram hmun hrang hrang Cyclone Remal in a tih buai khan Minor Irrigation Project te pawhin an tuar nasa hle a. Loneitu te pawh an mangangin an ram/leilet te tuilian in a tihchhiat bakah, tuikawng leh tuilakna pipeline te leh an ram kalna approach road chhia te report ani a. Heng project thawmthat nan hian kum 2024-25 chhung khan SDRF hnuaiah project chhia te thawmthat nan Rs. 4.37 crore dawn a ni a. Tin hemi in a huam loh project te thawmthat nan SASCI hnuaiah Kum 2025-26 chhungin Rs. 3.28 crore chu SASCI hnuaiah hmuh tawh a ni bawk.

Kum 2025-26 chhunga fur ruahtui in chhiatna hrang hrang a thlen te thawmthat nan SASCI hnuaiah fund Rs. 13.90 lakh hmuh niin, tunah hian hnathawh tura ruahmanna siam mek a ni.

  1.  Rationalization of Minor Irrigation Statistics (RMIS): 

                He scheme hi Irrigation leh tuihna dinhmun zir chianna (census) atana Sawrkar laipuiin India ram pumpui huapa scheme a kalpui mek a ni a. He scheme hnuaiah hian Minor Irrigation Census leh Census of Water Bodies te lo kalpui tawh niin, kum 2024-25 atang khan 7th Minor Irrigation Census, 2nd Census of Water Bodies, 1st Census of Spring leh Major & Medium Irrigation te kal pui niin a hmawr kan bawk chho mek a ni.

                He scheme hi 100% central funding niin, Mizorama kalpui tur hian Statistical Cell chu Irrigation & Water Resources Department ah din a ni a, Research Officer, Technical Assistant leh Peon te chhawr mek an ni.

 

  1. Mizoram State Water Resources (Management & Regulation) Bill 2024:

Sawrkar Laipui chuan kum 2012 khan National Water Policy a duang a, he policy zul zui hian India ram a state tin te chu State Water Policy duang ve turin thuchhuah a siam a. Ministry of DoNER ruahmanna in German Firm GIZ senso in consultant rawih a ni a, Mizoram State Water Policy 2020 chu siam niin October ni 12,2020 khan Mizoram Official Gazette-ah chhuah a ni. 

Mizoram State Water Policy 2020 in institutional mechanism din nise a tih angin ‘The Mizoram Water Resources (Regulation & Management) Bill 2024’ chu buatsaih a ni a. He bill in a tum ber chu State leh State, khua leh khua, department leh department inkarah te rel fel ngai a awm huna rel fel theitu tur state chhunga thuneitu sangber din hi a ni.

He bill hi September ni 27, 2023 ah khan Cabinet Meeting in Ordinance in alo pass tawh a, Mizoram Official Gazette-ah October ni 9, 2023 khan chhuah a ni. He bill pawimawh tak mai hi February ni 22, 2024 khan Assemble ah a pass a ni.

 

 

  1. State Specific Action Plan on Water Sector:

 

Sawrkar laipui hmalakna National Action Plan on Climate Change (NAPCC) hnuaiah National Water Mission chu din a ni a. National Water Mission thil tum tih hlawhtlinna turin State Specific Action Plan on Water Sector (SSAP) chu state tin in duan tur a tih a ni a. Mizoram tan hian Irrigtaion & Water Resources Department chu Nodal Department a puan a ni a.

Govt. of India chuan North Eastern Regional Institute of Water & Land Management (NERIWALM), Tezpur chu Mizoram tan Nodal Agency ah a ruat a. Tin, he plan duang tur hian Govt. of Mizoram chuan Environment Protection Training &Research Institute (EPTRI), Hyderabad chu Nodal Institute atan kum 2018 khan ruat in, agreement te ziah pui an ni a. 

EPTRI chuan Draft Status Report siam zo tawh in, tun dinhmun ah hian Interim Report an buatsaih leh mek a ni.

 

HENG BAKAH HIAN AHNUIAI AMI TE HI HMALAKNA HRANG HRANG NEIH A NI BAWK.

 

 

  1. NATIONAL HYDROLOGY PROJECT : He project hnuaiah hian kawng hrang hrangin hmalak a ni a, a tlangpui chu heng te hi anni:

 

  1. REAL-TIME DATA ACQUISITION SYSTEM (RTDAS)

 

Mizoram a ruahtui leh a kaihnawih dangte hriat theihna (Hydro-meteorological monitoring system) hi hmun 79 lai ah dah a ni. Heng hmunah te hian chawp leh chilha tui luang leh khawchin hriat theihna hengte hi a awm:

 

  • Tuiluan dan (streamflow) 
  • Leihnuai tui awmzat (groundwater level)
  • Ruahtui tla zat (rainfall) 

Sik leh sa awmdan heng: 

  • Boruak a tuihu awm zat (humidity)
  • Khawlum leh vawh dan(temperature)
  • Boruak nek nat zawng (atmospheric pressure)
  • Nizung chak zawng (solar radiation)
  • Tui tuihu a chang zat (evaporation) 
  • Thli chak zawng (wind speed)

 

Heng data hrang hrangte hi darkar tin Chief Engineer’s Office a State Hydro-met Data Centre-ah a lo luh mai bakah  India Water Resources Information System (India-WRIS) ah thawn zel a ni bawk.

 

  1. DAILY DISCHARGE MONITORING (Nitin a Tui chim san zawng Leh luangzat tehna)

 

Mizoram lui lian deuh deuh 17-ah AWLR hmun 22 ah dah a ni a, nitin tui chim chin leh luangzat Gauge Reader train chhuah ten an chhinchhiah thin. Heng record hmang hian hmalam hun atan a lui tui dinhmun hriatchian nante, tui kaihnawih lama ruahmanna hrang hrang siamna atan te hman theih a ni.

 

  1. REJUVENATION OF SPRINGS (Tuihna tihpun leh venhim)

 

Spring (Tuihna neite) hi Mizoram thingtlang lama kan tui tlan ber an ni a. IT Roorkee leh PSI tangkawpten Sailam leh Lamchhipa tuihna(spring) thenkhat dinhmun zir chianna a lo nei tawh a, an hmalak danah chuan, tuihna tih punna hmalak hma thlahnih (2)-a tui dinhmun leh tuihna tih punna atana hmalakna awm hnu khaihkhin a ni a,  chung an zirna atanga hmuh chhuahah thla 4 atanga thla 6 hnuah tuihna 150-300 % in a pung tih hmuh chhuah a ni. He zirchianna hlawhtling tak avang tuihna tih punna lam project lian tak pahnih (2) bawhzui theihin a siam nghal a. Chungte chu:-

 

  1. He zir chianna tehfunga hmangin  Brahmaputra Board hnuaiah Tuikhur pali (4) a tuihna tih pun chu hlawhtling taka kalpui a ni 

 

  1. He hmasawnna behchhan hian project lian tham zawk, Tlawng luia luanglut ho lui venhimna tur Project ruahman leh a ni a, Brahmaputra Board thehluh niin, pawm a ni tawh a, tunah hian  DPR siam mek a ni. 

 

  1. SEDIMENT & EROSION STUDIES (Leilung luanral dan leh luangral zat zirchianna)

Mangpui leh a chhehvel hmun atanga lei che vel zirchianna hi India rama zirna tha berte zing ami, IIT Roorkee nen neih leh a ni a. He zirna atang hian lei chunglang luanralna chhan hrang hrang - lovah vanga lei luangral zatte a hriat theih a. He zirchianna hmang hian hetianga leilung luangral tur venna tura ruahmanna siamna kawngah nasa takin a puih dawn a ni.

 

  1. Groundwater Investigations for Irrigation Development (Leihnuai tui zirchianna)

Leihnuaia tui awm thatna hmunte kan hriat theih nan zirchianna neih a ni a bawk a. He zir bingna hian leihnuai tui dinhmunte, leihnuai tui lak chhuahna tur hmun, lakchhuah theih zat tur ruahmana siamna kawngah pawimawh hle a ni. 

 

 

  1. Flood Warning System (Tuilian tur hrilhawkna)

Tuilian tur hrilhlawkna (Early Flood Warning System) hi Tlawng lui lianin chhiatna a thlen theihna hmun, lui kam leh a chhehvela mipuite sahimna leh an lo inralrin lawk theihna tura  atan warning system dah a ni. He Warning System hi NERIST, Arunachal Pradesh-te nen tangkawpin siam a ni. Chief Minister zahawm takin June 9, 2025 ah hawngin hmalakna hi kalpui chhoh mek zel a ni.

 

  1. Mizoram State Water Security Plan (Vision 2100)

NIH Roorkee-te tangkawpin, Water Security Plan duan a ni. He hmathlir hian kum 2100 thlenga tui min daih tur kan neih theih nana PLAN a ni. Ruahmanna kan siam hrang hrangte, kan tui neih zat nen mila kan ruahmanna kawngah min pui hle tura beisei a ni.

 

  1. Establishment of Water Quality Laboratory

 

Tui thianghlim zawng tehna hmun (Level II water quality testing laboratory) NHP hnuaiah hawn a ni. Mizoram lui lian paruk 6 (Gauge & Discharge Station)  atangin tehfung 23 hmangin tui endik a ni, hetiangin ;-

  • tui thur lam leh al lam (pH), 
  • tui nut zawng(turbidity), 
  • natna hrik awm tam zawng (coliform bacteria), 
  • dissolved oxygen, nitrates, etc – te 

 

 He endikna hian tui thianghlim in turte, tuia cheng nungcha venhim leh tui bawlhlawh lutuk tur venhimnna kawngah nasa takin a pui thei a ni.

 

 

  1. w-Amritam

National Hydrology Project (NHP) hmalakna chhunzawmna tur a ni a. Ruahmanna chi hrang hrang, tui kaihnawh zirchianna hmun tam zawka neih,leihnuai tui tihpun nana hmalak, thutlukna rang taka siam thei tura kalphung tha leh rintlak neih, leh adang tam tak a huam a. He project hi tan thuai beisei a ni.

 

  1. ANTI-EROSION SCHEMES

 

Heng hmun thlanbik 3-ah te hian Brahmaputra Board kaltlangin anti-erosion schemes atan DPR pawm tawh a ni:

  • Chitephai (Vairengte)           
  • Tuipui (Champhai)                
  • Tuiphai (N. Vanlaiphai) 

Brahmaputra Board rawih niin; consultancy firm ten DPR an buaipui mek a, heng project hmang hian kan leilung hlu tak, kan lui tui leh a chhunga  chengte a venghim dawn a ni.

 

  1. Mz-SWIC: MIZORAM STATE WATER INFORMATICS CENTRE

 

Tui kaihnawih data lakhawmna lama mellung pawimawh tak, Mz-SWIC hi data rintlak, langtlang leh zirchian theih tura chhawpchuak thei tura din a ni. Chief Minister Pu Lalduhoma chuan he Mz-SWIC hi June 9, 2025 khan a hawng a. Mz-SWIC hi tui kaihhnawih (water resources data) la khawm a, hmun khata chhunkhawmna tur atana din a ni. Tui kaihnawih data lakkhawm atang hian kan ram sik leh sa dinhmun te, thil thleng thei hrilhlawkna hmanruaah te leh tui hman danah ruahhmanna mumal zawk kan neih theih nan ram mipuite tan a tangkai hle dawn ni.

 

 

 

  1. ONGOING PROJECT & FUTURE VISION

 

He department hian Multipurpose Rainwater Harvesting Projects tur hmun engemawzatah hmachhawp a nei a. Hei hian fur ruahtui tlaa kan innghahna a ti hniam ang a, sik leh sa danglamin kan thlai tharte a tihbuai loh nana ruahman a ni. Heng zingah hian chhinchhiah tlak thenkhat te chu:  

 

  1. Mat Valley Integrated Water Resource Management & Climate Resilient Irrigation

 

Mat Valley Integrated Water Resource Management & Climate Resilient Irrigation Project hi department in hmalakna a neih zinga pawimawh tak pakhat a ni a, DPR hi Brahmaputra Board te nena siam a ni a, Sorkar ah thehluh tawh a ni bawk.eH HH Hkkkk

 

  1. NGUR-VAPAR INTEGRATED RAINWATER HARVESTING LEH REGIONAL SECURITY PROJECT

He project hi Champhai District, Mizoram-a Ngur leh Vapar khaw inkara kalpui tura ruahman a ni a. Ramngaw hmun hectare 19.99 sq. km-a zau chu tui tlinna (catchment area) atan hman a ni dawn a, he project senso tur hi ₹135 crore zeta chhut a ni. A tum ber chu Champhai District chhunga tui hnianghnar taka hmuhte, ei leh bar dinhmun tihhmasawnte leh ram ngaw hmunhma vawn thatna atan te a ni.

DAM ruahmanna (Technical Specifications):

Ngur–Vapar gravity dam tura ruahman hi hetiang hi a ni ang:

  • A san zawng: 39 m (freeboard 4 m telin)
  • A hnuai lam (base) hlai zawng: 39 m
  • A chhip (crest) hlai zawng: 5 m
  • A chhip sei zawng: 58 m

He project hmun hi Murlen National Park-a 'Eco-Sensitive Zone' hnaih taka a awm avangin, EIA Notification, 2006 tlawhchhanin Central Sawrkar atangin Environmental Clearance lak a ngai a. Hei hi ramngaw leh nungchate tana a nghawng leh thil hlauhawm thleng thei enfiahna (assessment) leh a chhe thei tur venna (mitigation measures) ruahman a nih theih nan a ni.

Tun dinhmun ah hian Centre for Sustainable Development (CSD) Consultancy-te chu he hna thawk tur hian ruat an ni a, tunah hian hna hi kalpui mek a ni.

  1. VANTAWNG–TUIRIHAU INTEGRATED WATER CONSERVATION LEH ECO-TOURISM PROJECT

He project hi Serchhip District chhunga Thenzawl bialah, Vanva lui hnar Vantawng leh Tuirihiau chhehvelah kalpui tura ruahman a ni.

He ruahmanhna hi tui vawn thatna leh eco-tourism (zin mite tana hmunhma mawi vawn that) hna a ni a. Vantawng leh Tuirihiau tui tlinna hmunah hian DAM (tuikhuah) te tak te pahnih siam a ni dawn a; a thiltum ber chu tui hnianghnar taka hmuhte, zin khawivah (tourism) tihhmasawn te, leh a hmunhma vawn that (environmental sustainability) te a ni. Boating a tih theih anga, Vantawng enna tur sky-walk a awm bawk ang.

DAM ruahmanna (Technical Details):

  • Dam 1 (Vantawng hmun):
    1. A san zawng: 2 m
    2. Tui tlin thei zat (Storage capacity): 43,200 m³
    3. Tui tlinna bial (Catchment area): 21.3 sq. km
  • Dam 2 (Tuirihiau hmun):
    1. A san zawng: 2 m
    2. Tui tlin thei zat (Storage capacity): 367,685 m³
    3. Tui tlinna bial (Catchment area): 19.8 sq. km

    • 4.      Tualte Solar powered Lift Irrigation Project for sustainable Tomato cultivation: 

 

 

 

He project atana sum ruahman chu ₹15.22 crore a ni a, tomato thar tam theihna bial anih avangin duh anga tui hnianghnar an hmuh theihna tura ruahman a ni a, tunah hian DPR siam mek a ni a, thawh thuai a ni ang